Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
701004422001TARİHİ TÜRK ŞİVELERİ-IIZorunlu483
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, Türk dilinin Tarihî Kıpçak Türkçesi olarak adlandırılan ve XIII. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar devam eden döneminin dil bilgisi, kültür, coğrafya ve sosyal alanlarını tanıtmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Mustafa ÖNER
Öğrenme Çıktıları
1Tarihî Kıpçak Türkçesi metinleri üzerinde ses ve şekil konuları temelinde çözümlemeler yapabilme.
2Tarihî Kıpçak Türkçesi metinleri üzerinde cümle çözümlemesi yapabilme.
3Tarihî Kıpçak Türkçesinin ortaya çıkışının siyasi ve sosyal alt yapısını anlatabilme.
4Tarihî Kıpçak Türkçesi üzerine hazırlanmış temel kaynakları yazabilme.
5Tarihî Kıpçak Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yerini ve önemini kavrayabilme.
6Tarihî Kıpçak Türkçesinin dil anıtlarını anlatabilme.
7Tarihî Kıpçak Türkçesinin temel, kendine özgü özelliklerini kavrayabilme.
8Tarihî Kıpçak Türkçesi eserleri gotik ve Arap harfli nüshalarından okuyabilme.
9Tarihî Kıpçak Türkçesine ait eserleri Türkiye Türkçesine aktarabilir hale gelebilme.
10Tarihî Kıpçak Türkçesine ait eserleri kendisinden önceki dönemlerin dil özellikleri ile karşılaştırabilme.
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Tarihî Kıpçak Türkçesinin Türk dili tarihindeki yeri, Kıpçak, Kıpçakça ibareleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinin dil yadigarları, Tarihî Kıpçak Türkçesi yazımı (imlası), Tarihî Kıpçak Türkçesi dil ürünlerinden örnek metinler, Tarihî Kıpçak Türkçesinin ses ve biçim özellikleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinin söz varlığı.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Dersin tanıtımı; kapsamı, önemi ve kurallarTanışma ve ders içeriğinin incelenmesi
2Kıpçaklar, Tarihî Kıpçak Türkçesinin oluşumu, Kıpçak Türkçesi üzerine yapılan çalışmalarOkuma (Bodrogligeti 1992: 175-192; Eckmann, 1965: 35-41; Öner 23: XVI-XIX)
3Tarihî Kıpçak Türkçesinin eserleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinin eserlerinin coğrafî ve konu bakımından tasnifiOkuma (Karamanlıoğlu 1994: XXI-XXVII; Öner 23: XIX-XXI; Eckmann 1986: 85-99)
4Tarihî Kıpçak Türkçesi ile yazılan eserlerde kullanılan alfabe, Tarihî Kıpçak Türkçesindeki sesler ve yazıda gösterilmeleri, Tarihî Kıpçak Türkçesinde yaşanan ses olaylarıOkuma (Karamanlıoğlu 1994: 1-22; Prıtsak 1988: 111-122)
5Tarihî Kıpçak Türkçesinde kelime yapımına giriş, isim yapımı, isimden isim yapımı, fiilden isim yapımı, örnek metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 23-45; Drimba 1973: 225-227)
6Fiillerin yapımı, fiilden fiil yapımı, isimden fiil yapımı, birleşik fiiller, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmaları Metin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 45-55; Drimba 1973: 228-230)
7Tarihî Kıpçak Türkçesi metin okuma çalışmaları, seçilmiş metinler üzerinde okuma aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Drimba 1973: 231-232)
8Ara sınav
9Tarihî Kıpçak Türkçesinde çekim ve işletme, isim çekimi, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 60-78; Drimba 1973: 265-271)
10Tarihî Kıpçak Türkçesinde sıfatlar, sayılar, zamirler, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 78-103; Drimba 1973: 272-275)
11Tarihî Kıpçak Türkçesinde zarflar, edatlar, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 103-114; Toparlı 1992: 211-215)
12Tarihî Kıpçak Türkçesinde Fiillerin çekimsiz şekilleri, partisipler ve gerundiumlar, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 141-148; Toparlı 1992: 216-219
13Tarihî Kıpçak Türkçesinde şekil ve zaman ekleri, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 116-139; Toparlı 1992: 216-219
14Tarihî Kıpçak Türkçesinde cümle unsurları, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme, cümle bilgisi çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 151-153; Kun 1949: 609-627
15Tarihî Kıpçak Türkçesinde cümle kuruluşu, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme, cümle bilgisi çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Karamanlıoğlu 1994: 154-155; Kun 1949: 627-637
16Final
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ders Kitabı 1. Drimba, Vladimir (1973), Syntaxe Comane, Leiden 2. Özyetkin, Melek (1996); Altın Ordu, Kırım ve Kazan Sahasına Ait Yarlık ve Bitiklerin Dil ve Uslûp İncelemesi, TDK, Ankara. 3. Tiber Halasi Kun (1949), "Philologica III. Kazan Türkçesine Ait Dil Yadigârları" DTCF Der., C. VII, 4, S. 603-644. Yardımcı Kitap ve Kaynaklar 1. Bodrogligeti, Andras (1992), Eski Kıpçakça Sahasındaki Çalışmalar, TDAY-Belleten., 175. -192. s. 2. Eckmann, Janos (1965), Memluk Kıpçakçasının Oğuzcalaşmasına Dair, TDAY-Belleten 1964, Ankara, s. 35-41 3. Eckmann, Janos (1986), Memlûk-Kıpçak Edebiyatı TDAY-Belleten 1982-1983, Ankara, s. 85-99 4. Karamanlıoğlu, Ali Fehmi (1994) Kıpçak Türkçesi Grameri, TDK Yayınları, Ankara. 5. Kurat, A. Nimet (1940), Topkapı Sarayı Müzesi Arşivindeki Altın Ordu, Kırım Türkistan Hanlarına Ait Yarlık ve Bitikler, İstanbul. 6. Öner, Mustafa (1998), Bugünkü Kıpçak Türkçesi, TDK Yayınları, Ankara. 7. Prıtsak, Omeljan (1988), “Kıpçakça”, Tarihî Türk Şiveleri, Ankara, 111.122. s. 8. Toparlı, Recep (1992), İrşadü'l-Mülük ve's-Selatîn, TDK Yayınları, Ankara. 9. Toparlı, R; Vural, H.; Karaatlı, R (2003), Kıpçak Türkçesi Sözlüğü, TDK, Ankara
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav11,51,5
Final Sınavı11,51,5
Derse Katılım14228
Rapor Hazırlama122
Rapor Sunma122
Bireysel Çalışma8216
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma155
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma166
Okuma14228
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)90,0
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29
ÖÇ1  35  3                      
ÖÇ2   5                         
ÖÇ33                  3         
ÖÇ4       5                     
ÖÇ5  3                          
ÖÇ6    2          4             
ÖÇ7   553                       
ÖÇ8   45                        
ÖÇ9 4  4                        
ÖÇ10   5                         
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr