Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
714001162009ARKEOLOJİDE ARAŞTIRMA TEKNİKLERİZorunlu123
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Arkeolojide Araştırma Yöntemleri dersinin amacı öğrencilerine arkeolojiye yardımcı bilim dallarını tanıtmak ve arkeologun bilgileri işlerken disiplinlerarası koordinasyonu nasıl sağlaması gerektiğini kavratmaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Assoc. Prof. Dr. Ahmet Kaan ŞENOL
Öğrenme Çıktıları
1 Disiplinlerarası çalışmaların arkeolojideki öneminin anlaşılması.
2 Arkeolojiye yardımcı tarihsel bilimler hakkında bilgi sahibi olmak.
3 Arkeolojide jeomorfoloji uygulamalarının anlaşılması
4 Arkeolojide tarihleme kriterleri hakkında bilgi sahibi olmak.
5 Arkeolojide kullanılan yeni teknikler hakkında bilgi sahibi olmak
6 Derste anlatılan teknik bilgilere ait verilerinin toplanmasında yetkin olmak.
7 Arkeometrinin önemini kavramak
8 Coğrafi Bilgi Sistemleri hakkında ön bilgiye sahip olmak.
9 Çevresel arkeoloji hakkında bilgi sahibi olmak
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders kapsamında öğrencilere arkeometrinin konuları olan Radyokarbon C-14 tarihlendirme yöntemi, Fizyon izleriyle tarihlendirme, Uranyum serisi tarihlendirmesi, K/Ar, Uranyum serileri, obsidiyen hidrasyonu, İzotop tarihlendirmesi, Enstrümental Nötron Aktivasyonu, Termolüminesans tarihlendirme yöntemi (TL), Elektron çarpışma rezonansı (ESR), Arkeomanyetik tarihlendirme teknikleri, Kimyasal, Mikroskopik, Petrografik, Radyografik ve X-ışını floresansı analizleri, Dendrokronoloji, arkeomanyetizma ve Paleomagnetizma, Sediment ve optiksel tarihlendirme yöntemleri anlatılacaktır. Ayrıca ders kapsamında çevresel arkeolojinin temel kavramları sunulurken Coğrafi Bilgi Sistemlerinin arkeolojiye uyarlanması, arkeoloji – jeofizik ilişkileri ve teorik arkeoloji konularında öğrenciye temel kavramlar anlatılacaktır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Ders konularının incelenmesi, öğrenciye kaynakça verilmesi.Ders içeriğinin incelenmesi
2Arkeoloji’de yeni kavramlar, süreçsel arkeoloji, arkeolojide teori uygulamaları Okuma: Clarke, D., Analytical archaeology, London 1971; Gardin, J.-C., Archaeological construcst: an aspect of theoretical archaeology , Cambridge 1980; Braidwood, D. R. J., Archeologists and what they do, New York 1960; Meskell L., Archaeologies of Materiality, 2005; Thomas, J., “Introduction: The Polarities of Post-Processual Archaeology”, J.Thomas (ed.), Interpretive Archaeology, Lichester 2000; Dark, K. R. Theoretical archaeology, London: Duckworth, 2002.
3Türkiye’de ve dünyada arkeolojinin gelişimi ve teknik bilimlerle ilişkisiOkuma: Analitik Arkeoloji, (Ed.)Dinçol, A., Kantman, S., İstanbul 1969; Kınal, F., “Halil Edhem Bibliyografyası”, Halil Edhem Hatıra Kitabı I, Ankara 1947, s. 299-302; Pulhan, G., “Türkiye Cumhuriyeti Geçmişini Arıyor: Cumhuriyetin Arkeoloji Seferberliği”, Arkeoloji, Niye? Nasıl? Niçin?, Toplumsal Arkeoloji Platfomu, İstanbul 2003.
4Arkeolojide kullanılan yöntemler: Teknik tarihlendirme yöntemleri: Radyoaktif bozunmaya dayalı yöntemler: Radyokarbon C-14 tarihlendirme yöntemi, Fizyon izleriyle tarihlendirme: Uranyum serisi tarihlendirmesi, K/Ar, Uranyum serileri, obsidiyen hidrasyonu. İzotop tarihlendirmesi. Kurşun izotopuyla, Enstrümental Nötron Aktivasyonu (INAAOkuma: Renfrew, C., Archaeology: Theories Methods and Practice London 1996; M., “Obsidian in Anatolia: An Archaeological Perspective on The Status of Research”, S. Demirci, A.M. Özer, G.D. Sumers (eds.), Archaeometry ’94, TUBITAK, 1996, Ankara, s.423-431; Damon, P. E., et al., “Radiocarbon Dating of the Shoud of Turin”, Nature, Vol. 337, February.1989.
5Katılardaki enerji birikimine dayalı yöntemler: Termolüminesans tarihlendirme yöntemi (TL), Elektron çarpışma rezonansı (ESR), Arkeomanyetik tarihlendirme teknikleri, Kimyasal, Mikroskopik, Petrografik, Radyografik ve X-ışını floresansı analizleriyle arkeolojik materyallerin kaynak yeri ile yapılarının belirlenmesiOkuma: Renfrew, C., Bahn, P., Archaeology 1996 London ; Leone, Mark P. Comtemporary archaeology, a guide to the ory and contributions, 1972
6Arkeojide Jeofizik Yöntemlerin uygulanması: Arkeojeofiziğin kullanım araçları Elektrik Yöntem Özdirenç , Elektromagnetik Yöntem, Magnetik Yöntem, Gravite Yöntemi, Sismik Yöntemler Okuma: David A. Geophysical survey in archaeological field evaluation, English Heritage 1995; Gaffney, C.,Gater J. Revealing the Buried Past Tempus Stroud, 2003
7Dendrokronoloji çalışmaları Okuma: Manning, S. W. Kromer B., Kuniholm, P. I. Newton, M. W. “ Anatolian Tree Rings and a New Chronology for the East Mediterranean Bronze Iron Ages”, Science (December 2001) 294, s. 2532-2535;. Brothwell D. R, Pollard, A.M., eds., “Dendrochronology and the Other Applications of Tree-Ring Studies in Archaeology”, The Handbook of Archaeological Sciences, London, John Wiley & Sons 2001, s.35-46.
8Ara sınav
9Çevresel Arkeoloji, Arkeobotanik, Arkeozooloji, Paleoklimatoloji Okuma: Pallottino, M., The meanning of archaeology New York 1968; Evans, J.G. An introduction to environmental archaeology, Cornell 1978
10Uzaktan Algılama Yöntemleri, Basılı haritalar ve tablosal verileri Sayısal veya elektronik veriler, Hava fotoğrafları ve diğer görüntüler, Uydu verileri (uydu ve hava platformlarından alınan sayısal veriler) Okuma:. Cracknell, A.P., Hayes. L.W.B.,. Introduction to Remote Sensing Bristol 1991; Jensen, R.J. Introductory Digital Image Processing A Remote Sensing Perspective, 1996.
11Coğrafi Bilgi Sistemlerinin Arkeolojiye uyarlanması ve alternatif yöntemler Okuma: . Mehrer, M.W., Wescott, K.L., GIS and Archaeological Site Location Modeling, 2006; Yomralıoğlu, T., Coğrafi Bilgi Sistemleri Temel Kavramlar ve Uygulamalar, İstanbul 2000
12Deneysel Arkeoloji ve uygulamalarıOkuma: Bahn, C., Renfrew, C., Archaeology, London 1996.
13Konservasyonda yeni uygulamalarOkuma: Rodgers, B.A., The Archaeologists Manual for Conservation, A Guide to Non-Toxic, Minimal Intervention Artifact Stablization, 2005 New York.
14Arkeolojide Kimya UygulamalarıOkuma: Goffer, Z., Archaeological Chemistry, New Jersey, 2007.
15Arkeolojide istatistik uygulamalarıOkuma: Mathematics in the archaeological and historical sciences: proceedings of the Anglo-Romanian Conference, Mamaia, 1970 / Royal Society of London and the Academy of the Socialist Republic of Romania; edited by F. R. Hodson, D. G. Kendall and P. Tautu, Great Britain: Edinburgh University, 1971; Bahn, C., Renfrew, C., Archaeology, London 1996
16Final Sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Yardımcı Eserler: Renfrew, C., Bahn, P., Archaeology 1996 London Conkey, M., Spector, J., Archaeology and the Study of Gender, in Advances in Archaeological Method and Theory 7, London 1967. Brothwell, D.R., Higs, E., Science in Archaeology, New York 1969. Mathematics in the archaeological and historical sciences: proceedings of the Anglo-Romanian Conference, Mamaia, 1970 / organized by the Royal Society of London and the Academy of the Socialist Republic of Romania; edited by F. R. Hodson, D. G. Kendall and P. Tautu, Great Britain: Edinburgh University, 1971 Archaeometry in South-Eastern Europe: Second Conference in Delphi, 19th-21st April, 1991/ edited by I. Liritzis and G. Tsokas, Strasbourg, France]: Council of Europe; Rixensart: Edited by PACT Belgium, 1995. P. E., Damon, et al., “Radiocarbon Dating of the Shoud of Turin”, Nature, Vol. 337, February, 1989.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav122
Final Sınavı122
Derse Katılım15230
Takım/Grup Çalışması212
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma5210
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma11010
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma11010
Okuma12224
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)90
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10
ÖÇ1    5     
ÖÇ25     5   
ÖÇ35   4  3  
ÖÇ45  45  44 
ÖÇ55 4    5  
ÖÇ6  3       
ÖÇ74     5   
ÖÇ83     5   
ÖÇ9          
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr