Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
701004402001TURK DUNYASINDA DİL VE YAZI HAREK.-ISeçmeli479
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, eski Sovyetler Birliğinde Türk yazı dillerinin oluşturulma sürecinde yaşanan sosyolojik, siyasi ve dil bilimi olgularının değerlendirilmesidir. Bu bağlamda Türk şivelerinden Kırım-Tatar yazı dili örneklerini Türk dili tarihi çerçevesinde incelenir. Bu yazı dillerinin kaydedildiği Kiril alfabelerinin birbirine uyan ve çelişen tarafları siyasi ve sosyal boyutta ele alınır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Mustafa ÖNER
Öğrenme Çıktıları
1Kırım-Tatar Türkçesi eserleri metinleri üzerinde cümle çözümlemesi yapabilme.
2Kırım-Tatar Türkçesinin dil özelliklerini tarihî ve karşılaştırmalı yöntemlerle ele alabilme.
3Kırım-Tatar Türkçesinin yazıya geçirilme sürecini, Kırım-Tatar Türkçesinin alfabelerini söyleyebilme.
4Kırım-Tatar Türkçesinin edebiyatının önemli şahsiyetlerini söyleyebilme.
5Kırım-Tatar Türkçesinin temel, kendine özgü dil özelliklerini kavrayabilme.
6Kırım-Tatar Türkçesi eserleri Türkiye Türkçesine aktarabilir hale gelebilme.
7Kırım-Tatar Türkçesinin ses yapısını anlatabilme.
8Kırım-Tatar Türkçesinin isim çekim eklerini söyleyebilme.
9Kırım-Tatar Türkçesinde kelime yapımını kavrayabilme.
10Kırım-Tatar Türkçesindeki sayılar ve sıfatları söyleyebilme.
11Kırım Tatarları, Kırım-Tatar Türkçesi, Kırım-Tatar coğrafyası ve siyasal tarihini açıklayabilme.
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kırım-Tatar Türkleri ve dilleri, Kırım-Tatar Türkçesinin ses yapısı, kelime yapımı, Kırım-Tatar edebiyatı, Kırım-Tatar Türkçesi söz varlığı
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Dersin tanıtımı: Kapsamı, önemi ve kurallarTanışma ve ders içeriğinin incelenmesi
2Kırım-Tatar Türkçesi ve CoğrafyasıOkuma (Öner 2003: XXIV-XXVI)
3Kırım-Tatar Türkçesinin oluşumu, Kırım-Tatar Türkçesi üzerine yapılan çalışmalarOkuma (Öner 2003: XXIV-XXVI; Sevortyan 2001: 329-330)
4Kırım-Tatar Türkleri ve Kırım-Tatar Türkçesi, Kırım-Tatar Türklerinin kullandıkları alfabelerOkuma (Şirin User 2006: 338-348)
5Kırım-Tatar Türkçesinin ses özellikleri ve Kırım-Tatar Türkçesinde yaşanan ses olaylarıOkuma (Memetov 2006: 19-47)
6Kırım-Tatar Türkçesinde kelime yapımına giriş, isim yapımı, isimden isim yapımı, fiilden isim yapımı, örnek metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 194-196: Mıkola vd. 2003: 36-45)
7Fiillerin yapımı, fiilden fiil yapımı, isimden fiil yapımı, birleşik fiiller, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 271-276: Mıkola vd. 2003: 45-55)
8Ara sınav
9Kırım-Tatar Türkçesinde çekim ve işletme, isim çekimi, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 184-193; Mıkola vd. 2003: 56-66)
10Kırım-Tatar Türkçesinde sıfatlar, sayılar, zamirler, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 200-225: Mıkola vd. 2003: 67-80)
11Kırım-Tatar Türkçesinde zarflar, edatlar, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 277-301: Mıkola vd. 2003: 85-100)
12Kırım-Tatar Türkçesinde Fiillerin çekimsiz şekilleri, partisipler ve gerundiumlar, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 232-240: Mıkola vd. 2003: 100--111
13Kırım-Tatar Türkçesinde şekil ve zaman ekleri, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Memetov 2006: 242-268; Mıkola vd. 2003: 112-125)
14Kırım-Tatar Türkçesinde cümle unsurları, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme, cümle bilgisi çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma Mıkola vd. 2003: 100-111
15Kırım-Tatar Türkçesinde cümle türleri, seçilmiş metinler üzerinde okuma, aktarma ve ek-kök çözümleme, cümle bilgisi çalışmalarıMetin sorunları üzerine yorumlama ve çözümleme çalışmaları. Okuma (Mıkola vd. 2003: 115-130)
16Final Sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ders Kitabı 1. Memetov, A. M. (1997), Kırım Tatar Tili, Kırımdevokuvpedneşir, Akmescit 2. Memetov, A. M. (2006), Zamaneviy Kırım Tatar Tili, Kırımdevokuvpedneşir, Akmescit 3. Öner, Mustafa (1998), Bugünkü Kıpçak Türkçesi, TDK Yayınları, Ankara 4. Miroşnıçenko, Mıkola, Kandım, Yunus (Yay. Haz.) (2003) Kuneşten Bir Parça, Kiev Yardımcı Kitap ve Kaynaklar 1. Çobanzede, Bekir (2003), Kırımtatar İlmiy Sarfı, Simferopol 2. Sevortyan E. V. (2001) Kırım Tatarcası. (Çev. Minara Aliyeva) Ege Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi. Sayı:X, 329-354. 3. Şirin User, Hatice (2006) Başlangıcından Günümüze Türk Yazı Sistemleri, Akçağ, Ankara 4. Yüksel, Zuhal (2005), Kırım Tatar Türkçesi Grameri Ses ve Şekil Bilgisi, Ankara
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav11,51,5
Final Sınavı11,51,5
Derse Katılım14114
Tartışma5210
Rapor Hazırlama5210
Rapor Sunma5210
Seminer428
Makale Kritik Etme3412
Bireysel Çalışma8864
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma5525
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma3515
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma3515
Okuma14684
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)270,0
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29
ÖÇ1   5                         
ÖÇ2   5  5                      
ÖÇ3     3             53        
ÖÇ4     4              3        
ÖÇ5   54 4                      
ÖÇ6 3  5 4                      
ÖÇ7  354                        
ÖÇ8   4                         
ÖÇ9   4                         
ÖÇ10   5  3                      
ÖÇ11     3             3         
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr