Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
701004732005TÜRK DÜNYASINDA MATBUAT-ISeçmeli479
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
19. yy.ın sonu ile 20. yy.ın başında Rusya Türkleri arasında yayımlanan gazete ve dergileri okuyarak Türk topluluklarının modernleşmesinde oynadıkları rolü kavramak.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Marufjon Yuldashev
Öğrenme Çıktıları
1Rusya Türklerinde basın-yayın faaliyetleri bilgisi
2Arap alfabesiyle metin okuyabilme
3Çeşitli Türk şivelerinde çıkan gazete ve dergileri Türkiye Türkçesine aktarabilme
4Çeşitli Türk şivelerinde çıkan gazete ve dergileri inceleyebilme
5Çeşitli Türk şivelerinde çıkan gazete ve dergilerdeki sosyal meseleleri kavrayabilme
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Rusya Türklerinde basın-yayın faaliyetlerine genel bir bakış, Azeri Türklerinde basın-yayın faaliyetleri, Tatar Türklerinde basın-yayın faaliyetleri, Özbek Türklerinde basın-yayın faaliyetleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Dersin tanıtımı: Kapsamı, önemi ve kurallarTanışma ve ders içeriğinin incelenmesi
2Rusya Türklerinin matbuat hareketlerine genel bir bakış IArat, Reşit Rahmeti, “Matbuat” (maddesi içinde), İslâm Ansiklopedisi, 7. c., 2. Kazan Türkleri, s. 380-384; 3. Azerbaycan Türkleri, s. 384-387; 4. Kafkasya ve şimalî Kafkasya, s. 387; 5. Kırım Türkleri, s. 387-388; 6. Dobruca Türkleri, s. 388-389; 7. Özbekler, s. 389-391; 8. Kazaklar, s. 391-392; 9. Türkmenler, s. 392; 10. şarkî Türkistan, s. 392-393
3Rusya Türklerinin matbuat hareketlerine genel bir bakış IIArat, Reşit Rahmeti, “Matbuat” (maddesi içinde), İslâm Ansiklopedisi, 7. c., 2. Kazan Türkleri, s. 380-384; 3. Azerbaycan Türkleri, s. 384-387; 4. Kafkasya ve şimalî Kafkasya, s. 387; 5. Kırım Türkleri, s. 387-388; 6. Dobruca Türkleri, s. 388-389; 7. Özbekler, s. 389-391; 8. Kazaklar, s. 391-392; 9. Türkmenler, s. 392; 10. şarkî Türkistan, s. 392-393
4Rusya Türklerinin matbuat hareketlerine genel bir bakış IIIArat, Reşit Rahmeti, “Matbuat” (maddesi içinde), İslâm Ansiklopedisi, 7. c., 2. Kazan Türkleri, s. 380-384; 3. Azerbaycan Türkleri, s. 384-387; 4. Kafkasya ve şimalî Kafkasya, s. 387; 5. Kırım Türkleri, s. 387-388; 6. Dobruca Türkleri, s. 388-389; 7. Özbekler, s. 389-391; 8. Kazaklar, s. 391-392; 9. Türkmenler, s. 392; 10. şarkî Türkistan, s. 392-393
5Azeri Türklerinde basın-yayın faaliyetleri I (Basının modernleşmede oynadığı roller) Arat, Reşit Rahmeti, “Matbuat” (maddesi içinde), İslâm Ansiklopedisi, 7. c., Azerbaycan Türkleri, s. 384-387;
6Azeri Türklerinde basın-yayın faaliyetleri II (Basının modernleşmede oynadığı roller) Arat, Reşit Rahmeti, “Matbuat” (maddesi içinde), İslâm Ansiklopedisi, 7. c., Azerbaycan Türkleri, s. 384-387;
7Ekinçi, Ziya, Ziya-yı Kafkasiye, Keşkül’den metinler okuma IAkpınar, Yavuz, Azerî (Azerî Türkçesi, Azerî Edebiyatı), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, 1.c., İstanbul, Dergâh Yayınları, 1977, s. 254-264
8Ara sınav
9Ekinçi, Ziya, Ziya-yı Kafkasiye, Keşkül’den metinler okuma IIAkpınar, Yavuz, Azerî (Azerî Türkçesi, Azerî Edebiyatı), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, 1.c., İstanbul, Dergâh Yayınları, 1977, s. 254-264
10Ekinçi, Ziya, Ziya-yı Kafkasiye, Keşkül’den metinler okuma III
11Ekinçi, Ziya, Ziya-yı Kafkasiye, Keşkül’den metinler okuma IVMetin Okuma
12Hayat, Füyuzat, Kaspi, Molla Nasreddin ve Şelale’den metinler okuma IMetin Okuma
13Hayat, Füyuzat, Kaspi, Molla Nasreddin ve Şelale’den metinler okuma IIMetin Okuma
14Hayat, Füyuzat, Kaspi, Molla Nasreddin ve Şelale’den metinler okuma IIIMetin Okuma
15Hayat, Füyuzat, Kaspi, Molla Nasreddin ve Şelale’den metinler okuma IVMetin Okuma
16Final Sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Genel Eserler: a. Güngör, Erol: Tarihte Türkler, Ötüken Yayınevi b. Köprülü, Ord. Prof. M. Fuad, Türk Edebiyatı Tarihi, Yayınlayanlar: Dr. Orhan F. Köprülü, Nermin Pekin, [2. bs.], İstanbul, Ötüken Yayınevi, 1980, XXIV- 437+2 s. c. Togan, Zeki Velidi, Bugünkü Türkili Türkistan ve Yakın Tarihi, 2.bs., İstanbul, 1981, XII+696 s. (Enderun Yayınevi) KİTAP VE MAKALELER: Akpınar, Yavuz, "Gaspıralı'nın Türk Diline Bakışı", Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, Ankara, 2ğ, Sayı: 12/1, s. 385-408 Akpınar, Yavuz, "İsmail Gaspıralı'nın Fikrî ve Edebî Eserleri", Yüzyılda Gaspıralı'nın İdealleri. Bildiriler. Yayına Hazırlayan: Cezmi Bayram, İsmail Türkoğlu, Filiz Baloğlu, İstanbul, Türk Yurdu Yayınları, 2ğ, s. 63-93 Akpınar, Yavuz, Azerî (Azerî Türkçesi, Azerî Edebiyatı), Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, 1.c., İstanbul, Dergâh Yayınları, 1977, s. 254-264 Akpınar, Yavuz, Azerî Edebiyatı Araştırmaları, İstanbul, Dergâh Yayınları, 1994, 512 s. Arat, Reşit Rahmeti, “Türk Dilinin İnkişafı”, Makaleler, I. c., Yayına Hazırlayan: O. F. Sertkaya, Ankara, 1987, s.297-310 (Türk Tültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları) Arat, Reşit Rahmeti, “Türk Şivelerinin Tasnifi”, Makaleler, I. c., Yayına Hazırlayan: O. F. Sertkaya, Ankara, 1987, s.69-149 (Türk Tültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları) Benningsen, A., C. Le Mercier Quelquejal, Stepte Ezan Sesleri, Sovyet Rejimi Altındaki İslâmın 400 Yılı (L'İslam en Union Soviétique), Çev. Nezih Uzel, İstanbul, 1981, Selçuk Yayınları, XXV+309 s. Cirtautas, İlse Laude, Son Elli Yılda Edebî Özbekçenin Gelişmesi Üzerine, Türk Kültürü Araştırmaları, Ankara, 1976, s. 77-92 Kurat, Akdes Nimet, “Kazan Türklerinin “Medenî Uyanış” Devri" (1917 Yılına Kadar), DTCF Dergisi, Ankara, Temmuz-Aralık 1966, XXIV. c., Sayı: 3-4, s. 95-194 Kurat, Akdes Nimet, “Rus Hakimiyeti Altında İdil-Ural Ülkesi”. (Eski Kazan Hanlığı ve Başkurt İli, XIX. yy'a Kadar), DTCF Dergisi, Ankara, Temmuz-Aralık 1965, XXIII. c., Sayı: 3-4, s. 91-126 Özkan, Dr. Nevzat, Türk Dünyası. Nüfus, Sosyal Yapı, Dil Edebiyatı, Kayseri, Geçit Yayınları, 1997 VIII+416 s. Türk Lehçeleri ve Şiveleri, Türk Dünyası El Kitabı, 2.bs., 2. c.: Dil-Kültür-Sanat, Ankara, 1992, s. 59-292 (Türk Kültürünü Araştırma Ensititüsü Yayınları) Türk Milletinin Dili, R. R. Arat, s. 59-68; Eski Türkçe, Şinasi Tekin, s. 69-119; Batı Türkçesi, F. K. Timurtaş, s. 120-145; Osmanlıca, Muharrem Ergin, s. 146-196; Türkiye Türkçesi, Muharrem Ergin, s. 197-210; Doğu Türkçesi, Muharrem Ergin, s. 211-215; Kuzey Türkçesi, Ahmet Temir, s. 216-223; Türk Şivelerinin Tasnifi, R. R. Arat-Ahmet Temir, s. 224-247; Türkçecilik Cereyanının Tarihi, F. K. Timurtaş, s. 248-258; Türklerde Yazı ve Alfabeler, M. Ergin, s. 259-289; Türk Lehçeleri, Ahmet Temir, s. 290-292 Yüce, Nuri, “Türk Dili ve Lehçeleri”, [Türk maddesi] İslam Ansikilopedisi, 12/1. c., s. 456-468 Zenkovsky, Prof. Serge A., Rusya'da Pantürkizm ve Müslümanlık, Çev.: Prof. Dr. İzzet Kantemir, İstanbul, 1983, xv+264 s. (Üçdal Neşriyat) Çağatay, Dr. Saadet Ş., Türk Lehçeleri Örnekleri. VIII. Yüzyıldan XVIII. Yüzyıla Kadar Yazı Dili, 3. Bs., Ankara, 1977, XII+370+5 s. (Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları) Çağatay, Dr. Saadet Ş., Türk Lehçeleri Üzerine Denemeler, Ankara, 1978, XII+360+1 s. (Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları) Ercilasun, Ahmet Bican, Örneklerle Bugünkü Türk Alfabeleri, 2. bs., Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları, 1989, XIV+284 s. Devlet Nadir, Rusya Türklerinin Millî Mücadele Tarihi, 1905-1917, Ankara, 1985, XII+350 s. (Türk Kültürünü Araştırma Ensititüsü Yayını) Arat, Reşit Rahmeti, “Matbuat” (maddesi içinde), İslâm Ansiklopedisi, 7. c., 2. Kazan Türkleri, s. 380-384; 3. Azerbaycan Türkleri, s. 384-387; 4. Kafkasya ve şimalî Kafkasya, s. 387; 5. Kırım Türkleri, s. 387-388; 6. Dobruca Türkleri, s. 388-389; 7. Özbekler, s. 389-391; 8. Kazaklar, s. 391-392; 9. Türkmenler, s. 392; 10. şarkî Türkistan, s. 392-393 Arat, Reşit Rahmeti; “Kazan Türklerinde Periodik Matbuat”, Kazan (dergisi), İstanbul, 1975, S. 16, s. 7. İsmail Gaspıralı, Seçilmiş Eserleri: I. cilt: Roman ve Hikâyeleri, Hazırlayanlar: Y. Akpınar, B. Orak, N: Muradoğlu, İstanbul, Ötüken Yayınevi, 2003, 476 s. Seçilmiş Eserleri: II. Cilt: Fikrî Eserleri, Hazırlayan, Yavuz Akpınar, İstanbul,Ötüken Yayınevi, 2004, 422 s.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav11,51,5
Final Sınavı11,51,5
Derse Katılım14114
Tartışma5210
Rapor Hazırlama5210
Rapor Sunma5210
Proje Sunma428
Makale Kritik Etme3412
Bireysel Çalışma8864
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma5525
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma3515
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma3515
Okuma14684
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)270,0
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29
ÖÇ1 4    3            5        5
ÖÇ2 4    3            5        5
ÖÇ3 4    3            5        5
ÖÇ4 4    3            5        5
ÖÇ5 4    3            5        5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr