Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
9205015972015Kafkasya Tarihi (1774-1905) ISeçmeli116
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Kafkasya tarihine ilişkin arşiv kaynaklarının yanı sıra hatırat ve seyahatnamler gibi kaynakların tanıtımı yapılacaktır. Ayrıca bu kaynakların nasıl kullanılması gerektiğine dair bilgiler de verilecektir.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Doç. Dr. Abdullah TEMİZKAN
Öğrenme Çıktıları
1Mezun öğrenci Kafkasya Tarihi'nin temel kaynaklarını kullanırken olaylar arasındaki sebep sonuç ilişkilerini kaybetmeden düzenli ve bilimsel bilgi üretebilir. (3,8)
2Kafkasya coğrafyasının çok etnili yapısının tarihinin sebep sonuç Ilişkilerini ortaya koymanın yanında eş zanlı olayların karşılaştırmalı bir metodloji ile Incelemesini yapabilen mezun bu yolla karşılaştığı tarihsel problemleri de çözebilecektir. (10, 13)
3Mezun akademik araştırmalarını yaparken mesleğin etik kurallarını göz önünde bulundurur. Özellikle kaynak kullanma ve referans verme kurallarını layıkıyla uygulayabilir. (14)
4
5
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kuzey Kafkasya Osmanlı Devleti, Rusya ve İran gibi üç büyük gücün mücadele alanı olmuştur. Kuzey Kafkasya’nın tarihine ilişkin bu devletlerin arşiv belgeleri hakkında bilgi verilecektir. Ayrıca bu arşivlerden vesika örnekleri gösterilecektir. Arşiv belgelerinin yanı sıra Kafkasya’daki gelişmelere şahitlik etmiş olan seyyahların seyahatnameleri ve hatıratı da bu dersin inceleme konuları arasında olacaktır. Birinci elden kaynaklara ek olarak bu güne kadar yapılmış belli başlı bilimsel çalışma ve araştırmalar da mukayeseli olarak ele alınacaktır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Tarih Biliminde kaynakların önemi ve kullanımı üzerinde durularak belge ve diğer kaynaklara hermeneutik yaklaşımlar üzerinde durulacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
2Aynı konu üzerinde farklı kaynakların kullanımı sırasında bilginin yorumlanmasından önce ele alınan kaynakların “metinlerarası ilişkiler” kuramı bağlamında tetkiki üzerinde durulacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
3Kafkasya tarihine ilişkin Osmanlı arşivinin sahip olduğu zengin belge koleksiyonları hakkında bilgi verilecektir. Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
4Osmanlı Arşivinde Kafkasya ile ilgili belgelerin bulunduğu tasnifler hakkında bilgi verilecektir.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
5Evliya Çelebi seyahatnamesinin 6. ve 7. ciltlerindeki Kafkasya ile ilgili öğrenci tarafından okunarak gelinen seçilmiş kısımların değerlendirmesi yapılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
6“Gulbun-i Hanân” ve “Kırım Kafkas Tarihçesi” isimli eserler “metinlerarası ilişkiler” bağlamında mukayeseli olarak incelenip, tartışılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
7Tarih-i Cevdet’in Kafkasya ile ilgili kısımlarından seçme pasajlar okunarak üzerinde tartışılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
8Kafkasya Tarihinin birinci elden bir kaynak olarak Haşim Efendi’nin “Ahval-i Anapa ve Çerkes” isimli eseri ele alınacak , seçilerek okunacak bazı pasajlar üzerinden tartışılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
9Vize sınavıTeorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
10Bir edebî tür olan seyahatnamelerin tarihi kaynak olarak kullanımına ilişkin çeşitli tarih ekollerinin yaklaşımları ele alınarak, bu konu üzerinden tartışılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
11Evliya Çelebi, Potocki, Klaproth, Bell, Yüzbaşı Spencer, Wagner, gibi seyyahların eserleri tanıtılarak bunlarınkaynak olarak kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar üzerinde durulacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
12Esadze, Memarigny, Longworth, Lyulye, Tornau, Edmund Spencer gibi seyyahların eserleri tanıtılarak bunlarınkaynak olarak kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar üzerinde durulacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
13Rus Aşivleri, us Arşiv yayınları , İngiliz arşivlerinin Kafkasya ile ilgili ne tür belgelere sahip oldukları üzerinde durularak, bu arşivlerden örnek belgeler gösterilerek ve okuyarak belge tür ve tarzlarına aşinalık kazandırılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
14Kafkasya’da görev yapmış Rus komutanlarının rapor, hatırat ve kitapları tanıtılarak, mukayeseleri yapılacak ve bunlar üzerinde tartışılacaktır.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
15İmamlar dönemine ait kaynaklar ele alınacaktır. Özellikle Karakî’nin eserinin yanı sıra Tarih-i Hasan ‘ın dışında Gralewski ve Kalinowski gibi bazı yabancıları kaleme aldığı hatırat hakkında bilgi verilecektir.Teorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
16Final sınavıTeorik ders, okuma, anlatım ve tartışma
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Osmanlı Devleti ile Kafkasya, Türkistan ve kırım Hanlıkları Arasındaki Münasebetlere Dâir Arşiv Belgeleri, (1687-1908 yılları arası),Ankara 1992. 2. Evliya Çelebi 6. ve 7. Ciltlerdeki Kafkasya ile ilgili kısımlar 3. Cevdet Paşa, Tarih-i Cevdet, İstanbul 1296. künyeli eserin 1., 2. ve 3. Ciltlerdeki Kafkasya ile ilgili kısımlar 4. Cevdet Paşa, Kırım ve Kafkasya Tarihçesi, İstanbul, 1307. 5. Haşim Efendi, Ahvâl-i Anapa ve Çerkes, Topkapı Sarayı Kütüphanesi, (yazma), No:1564. 6. Julius Von Klaproth, Travels In The Caucasus And Georgia, Translater: F. Shaberl, London, 1814. 7. Semen Esadze, (çev. Murat Papşu) Çerkesya’nın Ruslar Tarafından İşgali Kafkas-Rus Savaşlarının Son Dönemi, (Hatırat), Ankara, 1999. 8. J.S.Bell, (çev. Sedat Özden), Çerkesya’dan Savaş Mektupları, İstanbul, 1998. 9. Tatbout Demarigny,(çev. Osman Erkan), Şövalye Tatbout Demarıgny’nin Çerkesya Seyahatnamesi, İstanbul, 1996. 10. John Longworth, (çev. Sedat Özden), Kafkas Halklarının Özgürlük Savaşı, (Seyahatname), Kayseri, 1996. 11. Wagner, Dr. Moritz, (çev. Murat Özden), Kafkas Rus Savaşında Çerkesler-Çeçenler-Kazaklar ve Gürcüler, (Seyahatname) İstanbul, 1999. 12. Muhammed Tahir el-Karakî,, Dağıstan Kılıçlarının Parlaması,(mütercimi belirtilmemiş), İnsan Yayınları, İstanbul 1999. 13. Moşe Gammer, Sovyet Tarihçiliğinde Şamil, İstanbul 1996. 14. Dam Rba, Şeyh Şamil’in Yüz Mektubu, Çev. Fikret Efe, İstanbul 2004.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav11010
Final Sınavı13030
Derse Katılım14342
Seminer14228
Okuma14570
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)180
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13
ÖÇ154           
ÖÇ2   4 5       
ÖÇ3        5    
ÖÇ4             
ÖÇ5             
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr