Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
9105095082014Gözetimli Kontrol ve Veri Toplama SistemleriSeçmeli128
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Amacı
Gözetimli Kontrol ve Veri Toplama Sistemleri (SCADA) ile ilgili temeller ve uygulama alanlarının kavranması, programlanabilir denetleyicilerin (PLC) otomatik kontrolde kullanılmasına ilişkin temel kavramların edinilmesi, bir SCADA paket yazılımı kullanılarak SCADA ve PLC programlarının yazılabilmesi ve PLC aracılığı ile sistemlerin kontrol edilebilmesi için gerekli yeterliliklerin kazandırılması.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Yrd.Doç.Dr. Dilşad Engin
Öğrenme Çıktıları
1Gözetimli Kontrol ve Veri Toplama sistemlerinin genel yapısı, işlevleri ve mekatronik sistemlerdeki yerini kavrayabilme.
2SCADA sistemlerinde kullanılan ağ yapıları ve endüstriyel haberleşme protokollerini kavrayabilme.
3Programlanabilir denetleyicilerin SCADA sistemlerindeki yerini ve uygulama alanlarını kavrayabilme.
4PLC ile kontrol programları yazarak işletebilme.
5Bir kontrol sistemi projesi için SCADA görsel programını yazabilme ve bu programı PLC aracılığıyla işletebilme becerisini kazanabilme.
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Gözetimli Kontrol ve Veri Toplama (SCADA) sistemleri ile ilgili temel kavramlar, işlevleri, önemi ve uygulama alanları; SCADA sistemlerinde iletişim ağları, endüstriyel haberleşme protokolleri ve SCADA protokolleri; programlanabilir denetleyicilerin (PLC) otomatik kontrolde ve SCADA sistemlerindeki yeri ve uygulama alanları; PLC programlama dilleri ve otomatik kontrol programları; RTU tabanlı SCADA sistemleri; SCADA yazılımı kullanarak görsel programlama; bir kontrol sistemi için PLC ve SCADA programlarının yazılarak PLC aracılığıyla işletilmesi ve Ethernet/IP haberleşmesi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Gözetimli Kontrol ve Veri Toplama (SCADA) sistemleri ile ilgili kavramlar, işlevleri, önemi ve uygulama alanları, SCADA sistemlerinin mekatronikteki yeri; SCADA sistemlerinde kullanılan kontrol mimarileri
2SCADA sistemlerinde ağ iletişimi: yerel alan ağı (LAN) ve geniş alan ağı (WAN); Modbus, Profibus, DeviceNet, EtherNet/IP, vb. endüstriyel iletişim protokolleri ve özel SCADA protokolleri
3PLClerin otomatik kontroldeki ve SCADA sistemlerindeki yeri, uygulama alanları; SCADA ile PLC ve diğer akıllı cihazlar arasındaki veri aktarımında kullanılan fiziksel veri iletim ortamları ve endüstri standartları: RS-232, RS-485, CAT5, RG6
4PLC programlama dilleri ve komutları, PLC programlamaya giriş
5PLC ile otomatik kontrol sistemlerinin programlanması
6PLC ile ileri düzey komutlar kullanarak programlama: PWM, PID kontrol, vb. PLC analog modülleri ile PID kontrol programı yazılarak işletilmesi.
7SCADA sistemlerinin incelenmesi: donanım ve aygıt yazılımı; RTU tabanlı SCADA sistemleri
8SCADA yazılımını kullanarak görsel programlamaya giriş: proje oluşturma, grup oluşturma, sunucuları yapılandırma, aygıt ekleme ve yapılandırma; etiket, trend, alarm, ve grafik sayfaları oluşturma.
9SCADA yazılımını kullanarak görsel programlama: kontrol paneli oluşturma, grafik nesneleri çizimi ve değiştirilmesi, simgelerin animasyonu ve analog değerlerin oluşturulması, programın işletilmesi
10Ara Sınav
11SCADA yazılımı ile görsel programlama: Alarm ve trend sayfalarının yapılandırılması, Runtime göstergelerinin çalıştırılması, güvenliğin uygulanması, Runtime Menüleri oluşturma, projelerin yönetimi
12SCADA ve PLC için yapılandırma ayarları yapılarak SCADA ile PLC arasında haberleşmenin sağlanması ve kontrol programının “runtime”da çalıştırılması
13Bir kontrol sistemi için SCADA görsel programının yazılması ve işletilmesi.
14Bir kontrol sistemi için PLC programının yazılması ve işletilmesi.
15Kontrol sistemi için yazılan SCADA ve PLC programlarının manüel ve otomatik modda PLC aracılığıyla “runtime”da işletilmesi.
16Final Sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Springer Handbook of Automation, Springer 2009. Editors: Prof. Shimon Y. Nof ISBN: 978-3-540-78830-0 (Print) 978-3-540-78831-7 (Online) 2. Practical SCADA for Industry, Newnes 2003. David Bailey, Edwin Wright, Print Book ISBN: 9780750658058, eBook ISBN: 9780080473901 3. Bilgisayar Haberleşmesi ve Ağ Teknolojileri, 2012. Dr. Rifat Çölkesen, Prof.Dr. Bülent Örencik ISBN:9756797006 4. Practical Modern SCADA Protocols, 1st Edition, Newnes 2004. Gordon Clarke, Deon Reynders, Print Book ISBN :9780750657990, eBook ISBN :9780080480244 5. PID Control: New Identification and Design Methods, Springer 2005. Editors: Michael A. Johnson, Mohammad H.Moradi ISBN: 978-1-85233-702-5 (Print) 978-1-84628-148-8 (Online) 6. SCADA sistemleri ile ilgili makaleler
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
TOPLAM0
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
TOPLAM0
TOPLAM0
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav111
Final Sınavı122
Derse Katılım14342
Makale Kritik Etme7535
Ödev Problemleri için Bireysel Çalışma14570
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma12525
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma13030
Okuma7535
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)240
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6
ÖÇ1533123
ÖÇ2323122
ÖÇ3433123
ÖÇ4353532
ÖÇ5353542
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr