Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
300003422007FARMAKOGNOZİ IIZorunlu365
Dersin Seviyesi
Lisans ve Yüksek Lisans
Dersin Amacı
Farmakognozi II dersinin amacı öğrencilerin, eczacılık açısından önemli biyolojik kaynaklı ürünlerden sabit yağları tanımasını, sabit yağ içeren drogları ve bunların kullanımlarını sıralayabilmesini sağlamaktir. Bunun yanında genel glikozit yapısını tanıyarak eczacılık açısından önemli glikozitlerden siyanojenetik, antrasen, flavon, basit fenol, lignan, kumarin, iridoit, senevol ve glikozitleri ile yine eczacılık açısından önemli bileşikler olan kükürtlü bileşikler, lektinler ve tanenlerin genel özelliklerini kavrayarak, bunları içeren drogları tanıma, etkin bileşikleri ile insan sağlığı üzerine etkileri arasında ilişki kurabilme yeteneğini kazandırır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Bijen KIVÇAK, Prof. Dr. Nehir SOMER, Prof. Dr. Hüsniye KAYALAR, Prof. Dr. G. İrem KAYA, Doç. Dr. Buket BOZKURT, Doç. Dr. Tuğçe FAFAL
Öğrenme Çıktıları
1Sabit yağların çeşitli özelliklerinin ve kalitelerinin nasıl saptanması gerektiğini açıklayabilme
2Sabit yağ içeren drogları tanıyabilme, metabolizmaları, etkileri ile eczacılıktaki kullanımlarını ilişkilendirebilme
3Genel glikozit yapılarını tanıyabilme, örnek verebilme ve glikozit yapısındaki etkin bileşiklerin (siyanojenetik, antrasen, flavon, basit fenol, lignan, kumarin, iridoit ve senevol glikozitlerinin) kimyasal yapılarını bilerek, birbirinden ayırd edebilme, bu tip etkin bileşiklerin çeşitli özellikleri ile insan sağlığı üzerine etkileri arasında ilişki kurabilme
4Kükürtlü bileşikler, lektinler ve tanenlerin genel özelliklerini sıralayarak bunları içeren drogları tanıyabilme ve eczacılıkta kullanımlarını açıklayabilme
5Eczacılıkta kullanılan çeşitli bitkisel drogların kök, kabuk, yaprak, meyve ve tohumlarına ait örneklerin kesitlerini alıp, inceleyerek tanıyabilme ve Farmakognozi I uygulamalarında öğrenilen anatomik özellikleri de kullanarak bilinmeyen drog örneklerini teşhis edebilme
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Sabit Yağların Genel Özellikleri, Saflık ve Kalite Kontrollerine Ait Esaslar ile Sabit Yağ İçeren Droglar ve Bunların Eczacılık Açısından Önemleri, Genel Glikozit Yapıları, Elde edildiği Kaynaklar, Siyanojenetik Glikozitler ile Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, Antrasen Yapısındaki Glikozitler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, Flavanoit Yapıları ile Flavanoit Yapısındaki Glikozitler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, Basit Fenol Heterozitleri, Lignan ve Kumarin yapısındaki Bileşikler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, İridoit ve İridoit Glikozitleri Yapısındaki Bileşikler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, Senevol Gliozitler ve Kükürtlü Bileşikler ile Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, Betalainler,Tadlandırıcı Proteinler ve Lektinler ile Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri, Tanen Yapısı, Özellikleri,Teşhisleri ile Tanen İçeren Droglar ve Bunların Eczacılık Açısından Önemleri
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Sabit Yağ • Tanımı • Fiziksel Özellikleri • Sabit Yağların Saflık ve Kalite Kontrollerine Ait Esaslar Bitkisel drog kısımlarından biri olan kök’ün yapısının mikroskobik olarak tanınarak, farklı tip köklerin kesitlerinin alınması, bunların ve bunlara ait toz drogların incelenmesi
2Sabit Yağ İçeren Droglar ve Bunların Eczacılık Açısından Önemleri • Oleum Olivae • Oleum Sesami • Oleum Arachidis • Oleum Amygdalae • Oleum Papaveris Bitkisel drog kısımlarından biri olan yaprağın yapısının mikroskobik olarak tanınarak, farklı tip yaprakların kesitlerinin alınması bunların ve bunlara ait toz drogların incelenmesi
3Sabit Yağ İçeren Droglar ve Bunların Eczacılık Açısından Önemleri (devam) • Oleum Ricini • Oleum Chaulmoograe • Oleum Lini • Oleum Cacao • Oleum Iecoris aselli Mumların yapısı ve Mum elde edilen Droglar • Cera flava • Cera alba • Cera carnauba • Cataceum • Adeps Lanae anhydricus Bitkisel drog kısımlarından biri olan tohumun yapısının mikroskobik olarak tanınarak, farklı tip yaprakların kesitlerinin alınması bunların ve bunlara ait toz drogların incelenmesi
4Genel Glikozit Yapıları ve Elde edildiği Kaynaklar, • O-Gikozitleri • N- Glikozitleri • C-glikozitleri • S-glikozitleri Siyanojenetik Glikozitler ile Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Folia Lauracerasi • Semen Amygdalae amarae Bitkisel drog kısımlarından biri olan meyvenin yapısının mikroskobik olarak tanınarak, farklı tipte tohumların kesitlerinin alınması bunların ve bunlara ait toz drogların incelenmesi
5Antrasen Yapısındaki Glikozitler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Rhizoma Rhei • Cortex Frangulae • Cortex Rhamni purshianae • Fructus Rhamni catharticae • Folia Sennae • Fructus Cassia fistulae Bitkisel drog kısımlarından biri olan gövde-kabuk yapısının mikroskobik olarak tanınarak, farklı tip kabukların kesitlerinin alınması, bunların ve bunlara ait toz drogların incelenmesi
6Antrasen Yapısındaki Glikozitler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri (devam) • Aloe • Aroroba • Herba Hyperici • Radix Rubiae • Coccionella Bilinmeyen Bir Droğun Teşhis Edilmesinde İzlenmesi Gereken Yollar ve Teşhis Anahtarının Kullanımının örnek Çalışma ile kavratılması
7Flavanoit Yapıları • Flavon ve Flavonoller • Kalkon, dihidrokalkon ve auronlar • Flavanon ve Dihidroflavonoller • İzoflavonoitler • Antosiyanidol • Proantosiyanidol • Neoflavonoitler Flavanoit Yapısındaki Glikozitler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Fructus Petroselini • Herba Rutae • Capsella bursa-pastoris • Folia Betulae • Flos CrataegiEczacı paketi halinde verilmiş 3 bilinmeyen Droğun Teşhis Edilmesi
8Flavanoit Yapısındaki Glikozitler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri (devam) • Lespedeza capitata • Cortex Viburni • Flos Sambuci • Herba Violae tricoloris • Gikgo biloba • Semen Cardui mariae • Flos Helichrysi • Radix Ononidis • Foli,a/Fructus Myrtilli • Folia Cynarae • Flores Carthami Eczacı paketi halinde verilmiş 3 bilinmeyen Droğun Teşhis Edilmesi
9Ara sınav Ara sınav
10Basit Fenol Heterozitleri ve Bunları İçeren Droglar • Fructus Vanillae • Cortex Salicis • Populi Gemmae • Folia Uvae ursi • Flores Spiraeae ulmariae • Summitates Solidago virgae Lignan yapısındaki Bileşikler, Biyolojik Aktiviteleri ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Resina Podophylli, podofillotoksin ve yarısentetik türevlerinin eczacılıkta kullanımı • Fructus Silybum mariae • Semen Schizandrae chinensis • Radix Eleutherococci Kumarin yapısındaki Bileşikler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Cortex Fraxini • Herba Meliloti • Cortex GnidiiEczacı paketi halinde verilmiş iki tanesi karışım halinde olan, 4 farklı droğun Teşhisi
11İridoit ve İridoit Glikozitleri Yapısındaki Bileşiklerin Genal Özellikleri İridoit Glikozitlerini Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Flos Verbasci • Herba Monotropea • Galium türleri • Plantago türleri • Radix Valeianae (Valepotriyatlar) • Folia Menyanthis • Radix Gentianae • Radix Harpogophyti procumbensis • Folia Olivarum Eczacı paketi halinde verilmiş iki tanesi karışım halinde olan, 4 farklı droğun Teşhisi
12Senevol Glikozitler Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Semen Sinapis nigrae, Semen Sinapis albae • Raphanus sativus Kükürtlü Bileşikler Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Bulbus Allii sativi • Bulbus Alliii cepae Haftalık Çalışma raporlarına göre tamamlama laboratuarı uygulaması
13Betalainler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Betasiyanin • Betaksantin Tadlandırıcı Proteinler ve Bunları Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Tomatin • Monellin • Mirakulin Lektinler, Etkileri, Toksisiteleri ve Lektin Taşıyan Drogların Eczacılık Açısından Önemleri • Abrin • Ricin • Herba Visci albiHaftalık Çalışma raporlarına göre tamamlama laboratuarı uygulaması
14Tanenlerin Yapıları • Kateşik Tanen • Hidrolize olabilen Tanen Tanenlerin Özellikleri, Tanenlerin Teşhisleri Tanen İçeren Droglar ve Bunların Eczacılık Açısından Önemleri • Gallae • Acidum tannicum Haftalık Çalışma raporlarına göre tamamlama laboratuarı uygulaması
15Tanen İçeren Droglar ve Bunların Eczacılık Açısından Önemleri (devam) • Valonae • Folia/Cortex Hamamelidis • Radix Ratanhiae • Catechu • Fructus Rosae caninae • Folia Rhois Cariariae • Rhizoma Tormentillae • Cortex Quercus • Herba Alchemillae • Fructus Myrtilli • Folia Theae • Herba Agrimoniae Haftalık Çalışma raporlarına göre tamamlama laboratuarı uygulaması
16Final sınavıFinal sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1. Farmakognozi, Mekin Tanker, Nevin Tanker; Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları No:66 Cilt 1 (1991) 2. Bitkisel Drogların Anatomik Yapısı, Asuman Baytop, İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Yayınları (1972) 3. Pharmacognosy Phytochemistry Medicinal Plants,2nd Edition; J. Bruneton, 1999 4. Pharmacognosie, Phytopharmazie, 8.Auflage; R. Haensel, O. Sticher 2007 (in German) ISBN-10 3-540-34256-7, ISBN-13 978-3-540-34265-4
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
TOPLAM0
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
TOPLAM0
TOPLAM0
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav111
Final Sınavı111
Quiz10,50,5
Derse Katılım14228
Uygulama/Pratik14342
Rapor Hazırlama14114
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma12525
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma13535
Quiz için Bireysel Çalışma133
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)149,5
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21
ÖÇ1      423        3   
ÖÇ2 4    5454   4   4   
ÖÇ3 4    55542  4   4   
ÖÇ4 4    55542  4   4   
ÖÇ5 3    44343      5   
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr