Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
402014222006VEJETASYON BİLGİSİZorunlu485
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Dersin amacı, tür üstü biyolojik sistemlerde temel örtüyü oluşturan Bitki Kommünitelerinin çok boyutlu ve çok yönlü irdelenmesidir. “Vejetasyon Ekolojisi, Sinekoloji, Peyzaj Ekolojisi, Fitosönoloji, Fitososyoloji” gibi farklı isimlerle de anılan Vejetasyon Bilgisi dersi, populasyonlardan ekosistemlere değin farklı sistemleri kapsamaktadır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1Biyolojik bilimlerde vejetasyon bilgisi dersinin önemi.
2Ko-evolüsyon kapsamında bitki-hayvan ilişkileri.
3Tür üstü biyolojik sistemlerin algılanması.
4Bilgisayar destekli vejetasyon analiz yöntemleri.
5Vejetasyon bilgisi ve doğal kaynak yönetimi.
6Çevresel Etki Değerlendirmesi ve etki-değer hipotezlerinde vejetasyon bilgisinin yeri ve önemi.
7Önemli ekosistem bileşenlerinin nicel değerlendirilmesi.
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Türkiye’nin bitki örtüsü ile, ekosistem düzeyinde biyolojik çeşitlilik ve bitki topluluklarının ekolojik yönetimi. Dersin teorik kısmında, bütüncül yaklaşımla, vejetasyonu oluşturan sentetik (birleştirici) değerler üzerinde durulurken; laboratuar çalışmalarında, daha çok indirgeyici yaklaşım ışığında, farklı vejetasyon analiz yöntemleri öğretilmeye çalışılmaktadır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Vejetasyon Bilgisi dersinin amaç, kapsam ve önemi; dersin içeriği, ders programı ve laboratuar çalışmaları ile derste yararlanılacak kaynaklara ilişkin bilgilendirme. laboratuvar içeriği ve programı, gerekli araç ve gereçler, laboratuvar çalışmalarında yararlanılacak kaynaklara ilişkin bilgilendirme.
2Tür üstü biyolojik sistemlere genel bakış: Populasyon olarak algılanan tür yaklaşımı, Kommunite, Ekosistem, Peyzaj, Biyom, Ekosfer.Fizyonomik Kriterlerin Kullanımı: Hayat formları (biyolojik tipler). Türlerin dağılım yetenekleri (Diasporlar). Formasyonlar: Tanımı, tipleri ve karakterleri.
3Populasyon Biyolojisi: Populasyonun özellikleri, populasyon dinamiği, populasyonun biyotik potansiyeli, çevrenin taşıma kapasitesi, populasyon büyüklüğü ve populasyon büyüklüğüne ilişkin temel kavramlar Morfolojik Kriterlerin Kullanımı: Bitkilerin, özellikle de odunsu bitki ve ağaçların morfolojik tipleri.
4Bitki Kommüniteleri : Kommünitelerin oluşum ve evrimleri : Türlerin üreme, dağılma (yayılış alanlarını genişletme), uyum ( adaptasyon ) ve rekabet yetenekleri. Bitkilerin yaşam formları. Türler arası etkileşim. Birlikte evrimleşme ( ko-evülüsyon ) Vejetasyonun Genel Özellikleri: Floristik özellikler. Ayırt edici (analitik) karakterler : Yapı ( strüktür ), tabakalaşma ( stratification ), yoğunluk ( density ), örtüş ( dominance ) ve bolluk ( abondance ), sosyabilite, vitalite ( canlılık), periodisite ( fenolojik özellikler).
5Bitki Kommüniteleri ( devam ) : Bitki topluluklarının oluşumunu etkileyen faktörler : Rekabet, türler arası işbirliği ve işbirliğinin evrimi ( grup seçilimi ). Habitat, biyotop, ekolojik niş ve niş grupları türlerin ekolojik toleransları.Vejetasyonun Genel Özellikleri: Birleştirici ( sentetik ) karakterler : Tekerrür (frekans), bulunuş (presans), devamlılık ( constancy), sadakat (fidelite).
6Bitki Kommüniteleri ( devam ) : bitki kommünitelerinin genel özellikleri : ayırt edici (analitik) karakterler : Yapı ( strüktür ), formasyon tipi, tabakalaşma ( stratification ), yoğunluk ( density ), örtüş ( dominance ) ve bolluk ( abondance ), sosyabilite, litalite ( canlılık), periodisite ( fenolojik özellikler) Vejetasyonun Arazide Araştırılması: Ön araştırma, vejetasyonda homojenlik, bitki topluluklarının ayrımı, toplulukların kommünite olarak sınırlandırılması.
7Bitki Kommüniteleri ( devam ) : Bitki Kommünitelrinin genel özellikleri : Birleştirici ( sentetik ) karakterler : Tekerrür (frekans), bulunuş (presans), devamlılık ( constancy), sadakat (fidelite).Vejetasyonu Örnekleme Yöntemleri: Parselli örnekleme yöntemleri. Örnek parselin büyüklüğü (en küçük alan yöntemi), şekli ve sayısı.
8Ara sınavVejetasyonu Örnekleme Yöntemleri: Parselsiz örnekleme yöntemleri. Enklojur ve ekslojur, bisekt.
9Bitki Kommüniteleri ve Fiziki Çevre : Bitki kommünitelerini sınırlayan fiziki çevre unsurları: Topoğrafya, iklim ve biyoiklim; toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri, toprak tipleri; ana kaya, tipleri ve özellikleri.Vejetasyonu Örnekleme Yöntemleri: Fitoekolojik analiz: İstasyon özellikleri, anakaya ve yapısı; toprak tipi, toprak profili ve özellikleri, kök dağılımı.
10Sintaksonomi : Uluslar arası sintaksonomi adlandırma kodu (Zürih – Montpellier ekolü). Karakteristik ve ayıt edici tür kavramları. Bitki birliklerinin karakteristik ve ayırt edici türlere göre betimlenmesi ve isimlendirilmesi. Bitki birliklerinin sınıflandırılması ve sintaksonomik kategoriler. Vejetasyon sınıflandırılmasında kullanılan farklı ekoller.Vejetasyonda Gradiyent Analizi: Vejetasyonda kopukluk ve süreklilik, gradiyent analiz tipleri, vejetasyon ve çevre
11Ekosistem : Ekosistem oluşumunda süksesyon ve süksesyonun temel ilkeleri. Klimaks ve tipleri. Çevresel Etki Değerlendirmesi ( ÇED ) çalışmalarındabiyotop, kommunite ve ekosistem analizi. Bitki Birliklerinin Betimlenmesi: Örnek parsellerin ham tablolar haline getirilmesi.
12Peyzaj Ekolojisi : Tanım ve temel kavramlar. Peyzajı oluşturan unsurlar. Ekotonlar ve biyolojik değerleri. Zaman ve mekan bağlamında peyzajda görülen değişiklikler. Bitki Birliklerinin Betimlenmesi: Karakteristik ve ayırtedici türlerin saptanması. Birliklerin isimlendirilmesi ve sınıflandırılması (.uluslar arası sintaksonomi adlandırma kodu (Zürih – Montpellier ekolü’ne göre).
13Avrupa Birliği uyum sürecinde "habitat direktifleri" ve Türkiye'ye uyarlanması. Vejetasyon Analizinde Numerik Ekol: Ordinasyon yöntemlerinin kullanımı.
14Türkiye Vejetasyonu’nun Sintaksonomik Özellikleri : Farklı vejetasyon tiplerinin sınıf, ordo ve/veya alyans düzeyinde sınıflandırılması. Biyolojik Çeşitliliğin Ekolojik Yönetimi: IUCN Kırmızı Liste Kategorileri’nin kullanımı ve internet ortamında sorgulanması.
15Biyolojik Çeşitliliğin Ekolojik Yönetimi: Biyolojik ve genetik çeşitlilik; kommünite, ekosistem ve peyzaj düzeyinde biyolojik çeşitlilik, IUCN Kırmızı Liste Kategorileri, biyolojik çeşitliliğe ilişkin ulusal ve uluslar arası yasa, yönetmenlik ve sözleşmeler; biyolojik çeşitlilikte kaybın nedenleri, koruma stratejileri Biyolojik Çeşitliliğin Ekolojik Yönetimi: Türkiye’de farklı yasal statülerde korunan alanlar, koruma gerekçeleri ve mevcut yönetim planlarının örneklerle değerlendirilmesi
16Final sınavıLaboratuvar sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Emberger, L vd., 1967, Code Pour le Relevé Méthodique de la Végétation et du Milieu, CNRS, Paris. Gemici, Y, 2004, Genetik Çeşitliliğin Yerinde Korunması Survey Envanter Kursu Notları, Akçay, Edremit. Kılınç, M, 2005, Bitki Sosyolojisi (Vejetasyon Bilimi), Palme Yayıncılık, Ankara. Kılınç, M, Kutbay, HG, Yalçın, E, Bilgin, A., 2006, Bitki Ekolojisi ve Bitki Sosyolojisi Uygulamaları, Palme Yayıncılık, Ankara.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
TOPLAM0
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
TOPLAM0
TOPLAM0
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav111
Final Sınavı111
Derse Katılım14228
Laboratuvar14228
Rapor Hazırlama326
Rapor Sunma326
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma4416
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma5525
Okuma6636
Laboratuvar Sınavı111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)148
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14
ÖÇ14      5  3   
ÖÇ253        2354
ÖÇ353 2    5   55
ÖÇ4      4  5 5  
ÖÇ5 5     55555 5
ÖÇ6 55 55 55555 5
ÖÇ75 5 55 5555  5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr