Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
801002472010KİTLE İLETİŞİM KURAMLARIZorunlu235
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilerin kitle iletişimini anlamasını, iletişimden farklı yönlerini kavramasını, kitle iletişim araçlarının toplumda nasıl bir rol üstlendiğini ve toplumu nasıl etkilediğini bu konuda iletişim bilimciler tarafından ortaya konulan kuramlar çerçevesinde anlamasını sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof.Dr.Konca Yumlu
Öğrenme Çıktıları
1Kitle iletişiminin temel faktörlerini kavrayabilme.
2Kitle iletişim araçlarının toplumdaki rolünü açıklayabilme.
3Kitle iletişimi konusunda geliştirilen kuramları tanıma ve karşılaştırma.
4İçinde yaşanılan toplumun medya pratiklerini anlamlandırabilme.
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kitle iletişimini iletişimden ayırt ederek kitle iletişim alanını tanımlama. Medyanın toplumsal yapılara olası etkileri: İdealist, materyalist, özerklik ve karşılıklı bağımlılık ilişkileri. Bilimsel araştırmaya dayalı kitle iletişim kuramları: Lasswell kuramı, iki basamaklı akış kuramı, gündem koyma ve saptama kuramı, kullanım ve doyum kuramı. Kültürel göstergeler yaklaşımı.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1İletişim, kitle iletişimi ve kitle iletişim araçları kavramlarının tanımı, enformasyon-iletişim kavramlarının karşılaştırılması, iletişim sürecindeki öğelerin iki model ile açıklanması, kitle iletişim sürecindeki engeller; kişilerarası iletişim ile olan benzerlik ve farklılıkları kitle iletişim araçlarının sunumsal, temsili ve mekanik olarak üç kategoride açıklanması.
2İletişim dünyasındaki tekelleşme (tanımı, örnekleri, etkileri) transnasyonel şirketler, MacBride Raporu
3İletişim bilimlerine giriş, iletişimin toplumsal bir süreç olarak önemi, toplumsallaştırma öğesi olarak konumu, diğer disiplinlerle ilişkisi. İletişim alanındaki teknolojik gelişmeler ve buna bağlı sorunlar; teknolojik gelişmeler ve toplumsal değişme, iletişim toplumunun özellikleri.
4Kitle iletişim araçları - toplumsal yapı - kültürel yapı ilişkisi (idealizm, materyalizm, özerklik, karşılıklı bağımlılık) ve buna ilişkin araştırmalar.
5Toplumsal yapıların evrimine koşut olarak değişen kültürel yapılar ve değişen kitle iletişim ortamı
6Üç temel kitle iletişim araştırma evresi çerçevesinde (kitle toplumu –davranışçı – ampirik-eleştirel evre) iletişim kuramları (Lasswell’in etki kuramı Katz ve Lazarsfeld’in iki basamaklı akış kuramı, tutarlılık kuramları).
7İletişim araştırmalarında ampirik ve eleştirel perspektif, davranışçı akım ve bu akımın toplusal bilimlerde yönteme etkisi. Eleştirel perspektifin temel özellikleri.
8Arasınav (Vize)
9Kitle iletişimde temel yaklaşımlar, bu yaklaşımlar doğrultusunda kitle iletişim araçlarının değerlendirilmesi: Kitle toplumu - kitle kültürü yaklaşımı. Popüler –kitle kültürü kavramlarının karşılaştırılması, kitle kültürü örnekleri ve sınıflandırılması.
10Geleneksel Marksist yaklaşım ve bu yaklaşımın üç alt kuramı, Politik-Ekonomik Kuram, Eleştirel Kuram ve Frankfurt Okulu, Bağımlılık Kuramı.
11Sosyal Kültürel Yaklaşım ve Birmingham Okulu çalışmaları, Yapısal - İşlevselci Yaklaşımlar, Bireysel - İşlevselci yaklaşım. Son iki yaklaşım çerçevesinde kitle iletişim araçlarının toplumsal ve bireysel ortamda sunduğu işlevler.
12Gündem koyma ve saptama kuramı agenda setting), çerçeveleme (framing) kuramı: Tanımı, kuram çerçevesinde yapılan araştırmalar ve eleştiriler.
13Gündem Koyma (agenda building), Suskunluk Sarmalı, Kullanım ve Doyum kuramlarının modelleriyle birlikte açıklanması.
14Kültürel göstergeler yaklaşımı.
15İsveç ve ABD’deki Kültürel göstergeler programları çerçevesinde yapılan araştırmalar
16Final
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Ders Kitabı: Yumlu, Konca, Kitle İletişim Kuram ve Araştırmaları, Nam, İzmir, 1994. Yardımcı Kaynaklar: McQuail, Denis - Sven Windahl, İletişim Modelleri, çev: Konca Yumlu, İmge Yayıncılık, Ankara, 1997. McQuail, Denis, Mass Communication Theory: An Introduction, 2.nd ed. Sage. London, 1987. McQuail, Denis and Sven Windahl, S. Communication Models For The Study Of Mass Communication, Longman, Essex, 1993.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
İngilizce
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav111
Final Sınavı111
Derse Katılım14342
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma12121
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma12525
Okuma32060
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16
ÖÇ15 44 4  3    4  
ÖÇ25 55 4  3    4  
ÖÇ35 55 5  5    5  
ÖÇ45 55 5  5    5  
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr