Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
708003062016İSLAM FELSEFESİZorunlu364
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin kelam ve tasavvuf hareketinin genel özelliklerini ve temel sorunlarını kavrayabilmesini ve Ortaçağ İslam felsefesi ile Hıristiyan felsefesi arasında eleştirel bir karşılaştırma yapabilmesini sağlamaktır
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Yrd. Doç. Dr. Özgür Soysal
Öğrenme Çıktıları
1Ortaçağ İslam dünyasının temel entelektüel sorunlarını saptamak:Felsefe-Din ilişkileri sorununu eleştirel olarak değerlendirmek
2İslam'ın temel özelliklerini felsefi olarak gözden geçirmek
3İslam'da teolojik tartışmaların temel sorunlarını kavramak: Eş'ari-Mu'tezile tartışmasını değerlendirmek
4İslam mistisizminin (Tasavvuf geleneğinin) genel özelliklerini sergilemek
5Yunan tarzında felsefe (Felâsife) geleneğinin temel özelliklerini ve geleneğe dahil edilen filozofların görüşlerini kavramak
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
İslam dünyasında felsefe hareketleri, İslam felsefesinin özgünlüğü sorunu, Kelamcılar, Eşari ve Mutezile çatışması, Tasavvuf, öz-varlık sorunu
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Dersin tanıtımı,Temel kavramlar bilgisi İslam, felsefe ve İslam felsefesi terimlerinin işaret ettiği anlamlar
2İslam dünyasında felsefe hareketlerinin karakteristikleri ve temel problemleri ile bu hareketlerin Hıristiyan felsefesi ile bir karşılaştırması, Ortaçağ islam dünyasında ilk fikir hareketleri, Eşariliğin yükselişi ve Eşarilik-Mutezile çatışması Farabi’nin İlimler Sayımı adlı kitabında kelam eleştirileri
3Eşarî’in Kelam görüşleri Atomculuk kuramı ve nedenselliğin inkarı. Gazali’nin vesileciliği Adet teorisi ve Gazali tarafından formülleştirilmesi
4Kelam-Ontoloji ilişkisi İbni Haldun’un Aristoteles mantığının içeriksel tarafını önemsemesinin nedeni. İbni Haldun tarafından kelamın iki döneme ayrılması ve bu her iki dönemde kelamın gelişimi Kelam nasıl felsefileşti?
5İbni Haldun’a göre kelamın temel problemleri ve kelamın gelişimi
6Tasavvuf hareketinin temel sorunları ve temel kavramları. İbni Haldun tarafından tasavvufun iki döneme ayrılması ve bu her iki dönemde tasavvufun gelişimi Tasavvuf nasıl felsefileşti?
7Kelam ve tasavvuf hareketlerinin İslam felsefesine etkileri. İslam dünyasında tasavvufçu, kelamcı ve felsefeci portresi
8Yunan felsefesinde, Yahudi Philon’da , Kelamcılarda, Farabi, İbni Sina’da ve İbni Arabi’de öz-varlık sorunu
9Arasınav
10İbni Arabi’nin Vahdet-i Vücut Kuramı
11İbni Arabi’nin felsefe ve kelam eleştirileri Tasavvuf hareketinde tanrı, doğa ve insan ilişkileri Tasavvuf hareketi ve kelam hareketi arasında bir karşılaştırma
12Vahdet-i vücut kuramına göre birlik-çokluk, görünüm-gerçeklik, özne-nesne, cem-fark ilişkisi Nübüvvet-velayet problemi
13Tasavvuf felsefesinde Mutlak terimi. Plotinos, Farabi ve İbni Arabi arasında Tanrı, doğa ve İnsan ilişkisi bakımından bir karşılaştırma Tanrı’nın sıfatları sorunu
14İslam kültürünün yükselişi ve çöküşünde tasavvufun rolü ve yeri
15Ortaçağ İslam dünyasında kelam, tasavvuf ve felsefe hareketlerini yöntem, konu ve amaç bakımından bir karşılaştırması
16Final Sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Arslan, Ahmet, (2009). İbni Haldunı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları Arslan, Ahmet, (1999). İslam Felsefesi Üzerine. İstanbul: Vadi Yayınları Arslan, Ahmet, Tasavvuf ve Vahdet-i Vücut kuramı üzerine notlar, Ders Notları Corbin, Henry, (1994). İslam Felsefesi Tarihi. Çev. Hüseyin Hatemi. İstanbul: İletişim Yayınları Farabi, (1999). İlimlerin Sayımı, Çev. Ahmet Arslan. İstanbul: Vadi Yayınları Gilson, Etienne, (2003). Ortaçağ’da Felsefe, Çev. İstanbul: Kabalcı Yayınevi İzutsu, Toshihuku, (1993). İslam’da Varlık Düşüncesi. Çev. İbrahim Kalın. İstanbul: İnsan Yayınları İzutsu, Toshihuku, (2002). İslam Mistik Düşüncesi Üzerine Makaleler. Çev. Ramazan Ertürk. İstanbul: Anka Yayınları Watt, W. Montgomery, (1998). İslam Düşüncesinin Teşekkül Devri, W. Çev. Ethem Ruhi Fığlalı. İstanbul: Birleşik Yayınları Wolfson, Austryn, (2002). Kelam Felsefeleri, Çev. Kasım Turhan. İstanbul: Kitapevi Yayınları
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav133
Final Sınavı133
Derse Katılım14342
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma2510
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma2510
Okuma14456
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)124
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13
ÖÇ1             
ÖÇ2             
ÖÇ3             
ÖÇ4             
ÖÇ5             
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr