Ders Öğretim Planı
Dersin KoduDersin AdıDersin TürüYılYarıyılAKTS
ANT209EGZERSİZ BİYOKİMYASI IIZorunlu233
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Amacı
Öğrencilere; Kasın yapısı ve Kasılma mekanizmalarını, Kassal yorgunluk ve Sürantrenman neden ve süreçlerini ve performansla ilişkilerini, Laktat eşikleri ve Laktat töleransı kavramlarını ve bunların performansla ilişkilerini, antrenmanlarda kullanımlarını öğretmek, Değişik çevresel koşullardaki egzersizlerdeki su ve mineral metabolizması ve performansla ilişkilerini ve Sporcu içeceklerinin önemini kavratmak,Ergojenik yardım ve Doping madde ve yöntemlerini ve bunların sağlık, performans ve ekonomik bütçe üzerindeki etkilerini öğretmek, Doping alma sürecinde görev alabilmek için gerekli bilgi ve donanıma sahip olmalarını sağlamak, Sporcu anemisi ve nedenleri; sağlık ve performansla ilişkilerini kavramalarını sağlamak, Oksidatif stres; oksidanlar ve antioksidanların performans ve bazı hastalıklarla ilişkilendirini kavramalararını sağlamak, Temel koroner kalp hastalığı risk faktörlerinden olan ; kan yağları, obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi hastalıklarının sağlıklı yaşam egzersizleriyle ilişklerini kavramalarını sağlamak, Spor performansı ve teknolojisindeki gelişmeleri takip ederek daha bilimsel temele dayalı antrenman programlarını yapabilmelerini; performans ölçümü ve değerlendirmesi yapabilecek bir alt yapı kazanmalarını; bu alandaki bilimsel ve teknolojik gelişmeleri takip edip yorumlayabilmelerini sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Assoc.Prof.Dr.Faruk Turgay
Öğrenme Çıktıları
1Kas biyokimyası ve kasılması: Kasın temel yapısı ve fonksiyonları, kasılmanın biyokimyasal mekanizmalarını, fibril tipleri ve fonksiyonel özelliklerini kavramak, egzersiz performansı ile ilişkilendirebilmek, iskelet kasının kasılma mekanizması ve kas hasarı göstergeleri (troponin, kreatin kinaz, laktat dehidrogenez, kortizol ve testesteron vb)’ni tanımak antrenman düzenlemesinde bunları kullanabilmek.
2Laktik asit kinetikleri: Glikolitik sistemin son ürünü olan laktik asidin, değişik egzersiz koşullarındaki davranışı, yorgunlukla ilişkisi, laktat töleransı ve laktat eşiği kavramlarının anlamı ve antrenmanlarda kullanılış nedenlerini kavrama, laktat eşiği bilgilerini antrenman uygulamaları veperformans değerlendirmesinde kullanabilme,
3Kassal Yorgunluk ve Mekanizmaları: Yorgunluğun tanımı ve sınıflandırılması; Santral yorgunluk ve Kassal Yorgunluk kavramları; Temel mekanizmalar; Yorgunluk veren kimyasal maddelerin birikimi ve Enerji depolarının boşalımı Hipotezlerini tanımak böylece yorgunluğun geciktirilmesine dayalı gerekli önlemleri alabilmek,
4Sürantrenman: Sürantrenmanın anlamını, oluşum süreç ve mekanizmalarını ve temel göstergelerini tanımak, egzersiz performansı ile ilişkilendirebilmek önlenmesi için gerekli önlemleri alabilmek,
5Temel spor branşlarındaki yorgunluğun analizi: Atletizm, Futbol, Basketbol ve Yüzme gibi branşlarındaki yorgunluk ve biyokimyasal mekanizmalarını kavramak,Performansla ilişkilendirebilmek,gerekli önlemleri alabilmek,
6İdrar yapı ve fonksiyonu: İdrarın biyokimyasal ve fiziksel yapı, fonksiyon ve oluşumunu ve meydana gelişini kavramak, Doping ve spor tıpbında idrar numunelerinin kullanılımını kavramak, Doping numune alım sürecine katıcak bilimsel ve hukuki altyapıya sahip olabilmek,
7Su ve Mineral metabolizması: Soğukta, Sıcakta ve Yüksekte egzersizde sıvı ve temel mineral mekanizmalarını, Sporcu içeceklerinin önemini ve performansla ilişkilerini kavramak, bu bilgileri daha verimli antrenman planları yapımında kullanabilmek, sporcu içeceği hazırlayabilmek,
8Ergojenik yardım: Temel ergojenik yardımcıları ve yöntemlerini tanımak bunları sınıflandırabilmek, bunları Doping madde ve yöntemlerinden ayırt edebilmek, bunların Sağlık, Performans ve ekonomimiz üzerindeki etkilerinin farkına varmak,
9Doping: Anlamı, doping madde ve yöntemlerini tanımak, ergojenik yardım ve doping kavramlarını birbirinden ayırd edebilmek, dopingin performansla ilişkileri, sağlık açısından zararlarını kavramak ve eğitiminin öneminin farkına varmak,
10Sporcu Anemisi: Anemi ve sporcu anemisi, temel anemi nedenlerini kavrama ve bazı temel belirtilerini tanıyabilme,beslenme ve egzersiz performansı ile ilişkilendirebilmek, sporcularda Anemi taramasının önemini kavramak,
11Oksidatif stres: Oksidan-antioksidan sistemi, bileşenleri ve oksidatif stres kavramlarını tanımak,bunların antrenman adaptasyon süreçleri, performans ve bazı hastalıklarla ilişkilerinin farkına varmak, ,
12Ateroskleroz ve Risk faktörleri: Aterosklerozun anlamı,meydana geliş prosesi, temel risk faktörleri; Sedanter yaşam (pasif yaşam), hipertansiyon, obezite,diyabet, kan lipid ve lipoproteinleri kavramlarını tanıma, egzersizle ilişkilendirebilme,
13Sağlıklı yaşam egzersizi: Değişik yaş gruplarında sağlıklı yaşam amacıyla yapılan egzersizlerin temel biyokimyasal ve kondisyonel profil üzerindeki etkileri ve Kronik hastalıklarla ilişkilerini kavramak, yapılacak sağlıklı yaşam egzersizlerinin tipi, yoğunluğu, süresi ve frekanslarının sağlık ve performans üzerindeki etkileri ve zararlarının farkına varmak, bu tip egzersiler için spor hekimi ya da hekim izninin temel olduğunun farkında olmak,
14Bu konudaki gelişmeleri takip edebilmek, onların uygulamadaki önenemini ve sağlık ve performans açısından değerlendirmelerini yapabilmek, uygulamalarını gerçekleştirebilmek, Egzersiz biyokimyası alanındaki bilimsel yayınları ve teknolojik gelişmeleri takip edebilmek,bu teknoljilere eleştirel yaklaşımlar getirebilme, branşına yakın disiplinlerle ilişkiler kurabilmek, sorunları çözmek için yeni stratejiler geliştirebilmek,
Öğrenim Türü
Örgün Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Egzersiz Biyokimyası I dersini almış olmak
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kasın yapısı, bileşenleri, fibril tipleri ve genetik ve sportif performansla ilişkileri, Kas kasılması, Kassal yorgunluk ve Sürantrenman olgularının oluşum süreçleri ve biyokimyasal mekanizmaları ve performansla ilişkileri, Laktat eşikleri ve laktat töleransı kavramları ve performansla ilişkileri, Değişik çevresel (Sıcak, Soğuk ve Yüksekte) koşullardaki egzersizlerdeki su ve mineral metabolizması ve performans ilişkileri,Sporcu içecekleri ve önemi, İdrarın yapı ve fonksiyonunu ve spor tıbbında ve doping amacıyla kullanımları, Doping ve Ergojenik yardım madde ve yöntemleri, Sağlık, Performans ve ekonomi üzerineki etkileri. Anemi, Sporcu anemisi ve nedenleri; sağlık ve performansla ilişkileri, Oksidatif stres, oksidanlar ve antioksidan kavramları, bunları performans ve bazı hastalıklarla ilişkileri, Temel koroner kalp hastalığı risk faktörleri; Kan yağları, obezite, diyabet,hipertansiyon ve bunların Sağlıklı yaşam egzersizi ile ilişkileri, Spor teknolojisindeki gelişmelerin takibi, daha bilimsel temele dayalı antrenman programlarının geliştirebilme araçları olarak kullanabilme
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
HaftaTeorikUygulamaLaboratuvar
1Kasın yapısı ve Kasılma Mekanizması: İskelet kasının biyokimyasal yapısı, hızlı ve yavaş kasılan iskelet fibril tipleri ve fonksiyonel özellikleri,genetik ve spor performansı ile ilişkileri, iskelet kasının kasılma mekanizması ve kas hasarı göstergeleri (Troponin, kreatin kinaz, laktat dehidrogenez, kortizol ve testesteron vb), kassal yorgunluğun ve sürantrenmanın gelişim süreçleri ve temel biyokimyasal mekanizmaları, egzersiz performansı ile ilişkileri
2Laktik asit kinetikleri: Glikoliz ve regülasyonu, son ürünü olarak laktik asitin, değişik egzersiz koşullarındaki davranışı, laktat töleransı ve laktat eşiği kavramları; anlamı ve biyokimyasal mekanizmaları, ölçüm yöntemleri, egzersiz antrenmanlarında kullanılış nedenleri ve egzersiz performansı ile ilişkileri,
3Yorgunluk: Yorgunluğun tanımı ve sınıflandırılması; Santral yorgunluk ve kassal Yorgunluk kavramları; Temel mekanizmalar; Yorgunluk veren kimyasal maddelerin birikimi ve Enerji depolarının boşalımı Hipotezleri,
4Sürantrenman: Temel biyokimyasal süreç ve mekanizmaları, ve göstergeleri, egzersiz performansı ile ilişkileri. Over training, over reaching kavramları,
5Temel spor branşlarındaki yorgunluğun biyokimyasal mekanizmaları : Atletizm, Futbol, Basketbol ve Yüzme branşlarındaki yorgunluk ve bunların temel biyokimyasal mekanizmaları.Bu branşlardaki yorgunluğun; enerji yolları, yakıt depoları ve kas kasılmasını sınırlayan kimyasalların birimi ile ilişkileri.
6Su ve Mineral Mekanizması: Sısak, soğuk ve yükseklik koşullarında Temel minerallerin (Na,K,Ca,Mg vb.) homeostazis mekanizmaları, ilişkili hormonlar, Sporcu içecekleri ve önemi ve spor performansı ile ilişkileri,
7İdrar yapı ve fonksiyonu: İdrarın biyokimyasal yapısı, özellikleri ve fonksiyonları, meydana geliş şekli; hormonlarla ilişkisi, makroskopik ve mikroskopik görünümü ve Spor tıbbında, doping kontrolünde ve antrenman uygulamalarında kullanımı,
8Ara Sınav
9Doping: Anlamı ve doping maddeleri; uyarıcılar,narkotikler,Anabolikler,diüretikler, peptit hormonları, anti östrojenikler ve siliciler ve yöntemleri; Oksijen transferi yapanlar,İdrarın içeriğinin değiştirilmesi, Gen dopingi, bunların performansla ilişkileri, etki ve yan etkileri, eğitim konusunun önemi,
10Kan yapı ve fonksiyonu; yapılış yer ve süreçleri; hücreleri; eritrosit, lökosit ve trombositlerin yapı ve fonksiyonları, pıhtılaşma, kan sayımı, tam kan, plazma, serum, hematokrit gibi terimlerin anlamları, eritrosit içeriği; hem ve hemoglobinin yapısı ve fonksiyonları; oksijen transferi ve tampon sistemdeki rolleri, hipoksi ile ilişkileri; eritrositlerin akibeti; bilirubin, urobilonojen, anemi ve çeşitleri, beslenme ve spor performansı ile ilişkileri,
11Oksidatif stres: Oksidan-antioksidan sistem, oksidatif stres, oksidanlar; reaktif oksijen türleri, reaktif nitrosatif türleri, meydana geliş şekilleri; iç ve dış koşulların rolleri; biyokimyasal reaksiyonlar; ‘fentom reaksiyonu; elektron transfer sistemleri; Enzimatik ve nonenzimatik antioksidanlar ve vitaminler. Superoksit Dismutaz (SOD) Katalaz (CAT) Ksantin oksidaz (XO) Glutatyon Peroksidaz ; Albumin, a-tokoferol (vitamin E) b-karoten (vitamin A) vitamin C ve benzerleri. Oksidan ve antioksidanların sağlık, hastalık ve egzersiz adaptasyonları ve egzersiz performansı ile ilişkileri,
12Ergojenik Yardım: Ergojenik yardımcıların tanımlanması ve sınıflandırması (Besinsel, Fizyolojik,Farmokolojik, Mekanik ve biyomekanik ve Psikolojik), performansla ilişkileri, etki ve yan etkileri, eğitim konusunun önemi,
13Ateroskleroz ve risk faktörleri: Aterosklerozun anlamı,meydana gelişimine ilişkin teoriler, temel risk faktörleri: Sedanter yaşam (pasif yaşam),obezite, diyabet, hipertansiyon, lipid ve lipoproteinler; ve bu faktörlerin egzersizle ilişkileri,
14Sağlıklı yaşam egzersizi ve Biyokimyasal temelleri: Değişik yaş gruplarında sağlıklı yaşam amacıyla yapılan; Koşu, yürüme, hızlı yürüme, yüzme,bisiklet ve diğer egzersizlerin yoğunluk, süre ve frekans itibariyle temel biyokimyasal ve kondisyonel profil üzerindeki etkileri, Sedanter yaşama bağlı bazı Kronik hastalıklarla sağlıklı yaşam egzersizlerinin ilişkileri.
15Spor Teknolojisi hakkındaki gelişmeleri Takip etmek: Spor performansı ile ilişkili olarak çıkan teknolojik gelişmeler ve egzersiz biyokimyası alanındaki bilimsel yayınlar. Spor teknolojilerinin kullanımının önemi.
16Final Sınavı
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
Vassilis Mougios. Exercise Biochemistry, Human Kinetics, USA, 2006. Ron Maughan, Michael Gleeson: The Biochemical Basis of Sports Performance. Oxford University Press, Oxford, UK, 2004. Michelle P Warren and Naama W constantini: Sports Endocrinology, Humana Press Inc. Totowa, New Jersey , (2000) Yardımcı Kitaplar: Cari A.Burtis, Edward R.Ashwood, “Tietz Textbook of clinical Biochemistry’’, W.B.Saunders company. Philadelphia, (1999) T.Onat, Eser Y.Sözmen,‘’İnsan Biyokimayası’’, Palme Yayıncılık, Ankara, (2002)
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
Yarıyıl (Yıl) İçi EtkinlikleriAdetDeğer
Ara Sınav1100
TOPLAM100
Yarıyıl(Yıl) Sonu EtkinliklerAdetDeğer
Final Sınavı1100
TOPLAM100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri60
TOPLAM100
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
EtkinliklerSayısıSüresi (saat)Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav111
Final Sınavı111
Derse Katılım14342
Bireysel Çalışma14114
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma15115
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma20120
TOPLAM İŞ YÜKÜ (saat)93
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11
ÖÇ133323443344
ÖÇ234334433443
ÖÇ333344344433
ÖÇ443334333333
ÖÇ533334333333
ÖÇ633332335443
ÖÇ734334433433
ÖÇ843334443443
ÖÇ934333333433
ÖÇ1033333333443
ÖÇ1133333333233
ÖÇ1244333333344
ÖÇ1344334433433
ÖÇ1444434444333
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek
 
Ege University, Bornova - İzmir / TURKEY • Phone: +90 232 311 10 10 • e-mail: intrec@mail.ege.edu.tr